Chương trình thạc sĩ đặt yêu cầu ngoại ngữ ở hai chỗ, và nhiều người chỉ chuẩn bị cho chỗ thứ nhất.
Mốc đầu vào
Đây là điều kiện dự tuyển. Người dự tuyển chứng minh mình đủ trình độ đọc tài liệu chuyên ngành, bằng một trong các cách mà thông báo tuyển sinh chấp nhận:
- Chứng chỉ ngoại ngữ còn trong thời hạn công nhận.
- Bằng đại học học bằng ngoại ngữ đó, hoặc bằng do cơ sở nước ngoài cấp.
- Bằng cử nhân đúng ngành ngôn ngữ đó.
- Kỳ kiểm tra đầu vào do chính cơ sở đào tạo tổ chức.
Mốc đầu ra
Đây là điều kiện tốt nghiệp, và mức yêu cầu thường cao hơn mốc đầu vào. Chưa đạt thì chưa được xét bảo vệ hoặc chưa được cấp bằng, dù đã học xong toàn bộ học phần và làm xong luận văn.
Ba tình huống hay gặp:
- Chứng chỉ đã hết hạn. Chứng chỉ nộp lúc nhập học có thời hạn công nhận, thường hai năm. Chương trình cũng kéo dài chừng đó. Đến lúc xét tốt nghiệp thì tờ giấy đã quá hạn.
- Trình độ đủ đầu vào nhưng chưa đủ đầu ra. Hai mốc là hai mức khác nhau, người học tưởng nộp một lần là xong.
- Đợi đến cuối mới thi. Đăng ký, chờ lịch, chờ kết quả — cộng lại có thể mất vài tháng, đúng lúc đang bận hoàn thiện luận văn.
Cách xử lý gọn
Việc này không khó, chỉ cần làm sớm. Ba việc cụ thể:
- Ngay khi nhập học, đọc quy định tốt nghiệp của chương trình và ghi lại mức yêu cầu đầu ra cùng danh sách chứng chỉ được chấp nhận. Hai thứ này nằm trong quy chế đào tạo của cơ sở, không nằm trong thông báo tuyển sinh.
- Tính ngược từ ngày dự kiến bảo vệ. Chứng chỉ cần còn hạn vào ngày xét, nên chọn thời điểm thi sao cho hạn phủ qua mốc đó.
- Thi sớm hơn dự tính một kỳ. Còn hạn thì không mất gì; trượt thì vẫn còn thời gian thi lại mà không ảnh hưởng tiến độ.
Vì sao yêu cầu này tồn tại
Nó không phải thủ tục hành chính thuần túy. Ở bậc thạc sĩ, phần lớn tài liệu chuyên sâu và cập nhật của hầu hết ngành đều bằng tiếng nước ngoài. Người không đọc được tài liệu gốc thì làm luận văn phải dựa vào bản dịch và nguồn thứ cấp — hạn chế đó lộ ra ngay trong chương tổng quan tài liệu.