Luận văn là sản phẩm cuối của chương trình thạc sĩ định hướng nghiên cứu. Hình thức cụ thể do từng cơ sở quy định, nhưng khung nội dung thì tương đối giống nhau.
Các chương và việc của từng chương
- Mở đầu — nêu vấn đề, lý do chọn đề tài, mục tiêu, câu hỏi nghiên cứu, phạm vi và giới hạn. Phần giới hạn quan trọng hơn vẻ ngoài của nó: nó là chỗ người viết tự khoanh vùng để không bị hỏi những thứ mình không định trả lời.
- Tổng quan tài liệu — trình bày những gì đã có người làm, và chỉ ra khoảng trống mà đề tài này lấp vào.
- Phương pháp — mô tả cách thu thập và xử lý dữ liệu, đủ chi tiết để người khác lặp lại được.
- Kết quả — trình bày cái thu được, chưa bình luận.
- Bàn luận và kết luận — giải thích kết quả nghĩa là gì, so với các nghiên cứu trước ra sao, hạn chế ở đâu, hướng tiếp theo là gì.
- Tài liệu tham khảo và phụ lục.
Chương tốn thời gian nhất
Người mới thường nghĩ phần khó là chạy số liệu. Thực tế phần ngốn thời gian nhất là tổng quan tài liệu, vì nó đòi hai việc cùng lúc: đọc đủ rộng để biết ai đã làm gì, và đọc đủ kỹ để nói được vì sao những cái đã làm chưa trả lời câu hỏi của mình.
Một chương tổng quan yếu thì cả luận văn yếu theo, vì hội đồng sẽ hỏi ngay: đóng góp mới của đề tài này là gì? Không có tổng quan chắc thì không trả lời được câu đó.
Quy mô của đóng góp mới
Đây là chỗ hay gây lo lắng không cần thiết. Luận văn thạc sĩ không đòi một phát hiện làm thay đổi ngành. Đóng góp mới có thể rất khiêm tốn và vẫn hoàn toàn hợp lệ:
- Áp dụng một phương pháp đã có vào một bối cảnh chưa ai áp dụng.
- Kiểm chứng lại một kết quả cũ trên tập dữ liệu mới.
- Đối chiếu hai cách tiếp cận mà trước nay chưa ai đặt cạnh nhau.
Điều bắt buộc là câu hỏi phải rõ, cách trả lời phải minh bạch, và kết luận phải nằm trong phạm vi dữ liệu cho phép.
Hai lỗi hay gặp
Đề tài quá rộng. Đề tài rộng nghe có vẻ nhiều đóng góp nhưng thực tế làm không tới đâu trong thời gian cho phép. Thu hẹp lại là việc nên làm sớm, không phải việc phải xấu hổ.
Kết luận vượt quá dữ liệu. Khảo sát một nhóm nhỏ ở một địa bàn rồi kết luận cho cả nước là lỗi hội đồng bắt được ngay. Cách chữa đơn giản: viết đúng phạm vi mình đã đo.