Học bổng bậc thạc sĩ đến từ vài nguồn khác nhau, và mỗi nguồn xét theo một tiêu chí riêng. Biết nguồn nào hợp với hoàn cảnh của mình tiết kiệm được nhiều công.
Học bổng của chính cơ sở đào tạo
Nhiều trường có quỹ miễn giảm học phí cho học viên sau đại học, thường xét theo kết quả học tập hoặc theo diện chính sách. Mức phổ biến là miễn giảm một phần học phí chứ không phải toàn phần kèm sinh hoạt phí.
Đây là nguồn dễ tiếp cận nhất vì hồ sơ nộp ngay tại nơi mình học, nhưng cũng là nguồn có giá trị nhỏ nhất.
Học bổng từ đề tài nghiên cứu
Ở các nhóm nghiên cứu có đề tài được tài trợ, học viên tham gia đề tài có thể nhận hỗ trợ từ kinh phí đề tài. Đây là kênh ít được nói tới nhưng khá thực tế với người theo định hướng nghiên cứu.
Cách tiếp cận: liên hệ trực tiếp với giảng viên đang chủ trì đề tài trong lĩnh vực mình quan tâm, trước khi nộp hồ sơ dự tuyển chứ không phải sau.
Học bổng chính phủ nước ngoài
Đây là nhóm giá trị lớn nhất, thường bao gồm học phí, vé máy bay và sinh hoạt phí. Đổi lại, quy trình xét khắt khe và kéo dài, có nơi mất gần một năm từ lúc nộp tới lúc nhập học.
Điểm chung của nhóm này: hồ sơ đòi một bài luận trình bày kế hoạch học tập và dự định sau khi tốt nghiệp. Bài luận đó, chứ không phải bảng điểm, thường là thứ quyết định.
Hỗ trợ từ nơi làm việc
Nhiều cơ quan và doanh nghiệp có chính sách hỗ trợ học phí kèm cam kết phục vụ một số năm sau khi tốt nghiệp. Với người đang đi làm và học chương trình định hướng ứng dụng, đây thường là nguồn hợp lý nhất — vì đề án tốt nghiệp có thể làm luôn trên vấn đề của cơ quan.
Chuẩn bị hồ sơ
Bốn thứ hầu như nguồn nào cũng cần:
- Bảng điểm và bằng đại học.
- Chứng chỉ ngoại ngữ còn hạn.
- Thư giới thiệu từ giảng viên hoặc người quản lý trực tiếp.
- Bài luận hoặc kế hoạch nghiên cứu.
Thư giới thiệu và bài luận là hai thứ cần nhiều thời gian nhất. Thư giới thiệu nên hỏi người viết trước ít nhất vài tuần, kèm bản tóm tắt về kế hoạch của mình để họ viết được cụ thể.
Một điểm hay bị bỏ qua
Hồ sơ dự tuyển trả lời câu hỏi "bạn có đủ điều kiện học không". Hồ sơ học bổng trả lời câu khác: "vì sao nên chọn bạn chứ không phải người khác cũng đủ điều kiện". Dùng chung một bộ hồ sơ cho cả hai là lý do phổ biến khiến hồ sơ học bổng bị loại sớm.