Câu hỏi này nên trả lời bằng cách chia thành ba nhóm, vì gộp lại thì câu trả lời nào cũng vừa đúng vừa sai.
Nơi tấm bằng là điều kiện bắt buộc
Có những vị trí mà không có bằng thạc sĩ thì hồ sơ không qua được vòng đầu, bất kể năng lực:
- Giảng dạy ở trình độ đại học và cao đẳng — đây là yêu cầu về chuẩn giảng viên.
- Dự tuyển nghiên cứu sinh ở phần lớn chương trình tiến sĩ.
- Một số ngạch, hạng chức danh trong khu vực công, và một số tiêu chuẩn bổ nhiệm.
- Một số vị trí nghiên cứu ở viện và trung tâm.
Với nhóm này, quyết định học hay không khá đơn giản: nó là cửa vào, không có đường vòng.
Nơi tấm bằng là lợi thế
Ở phần lớn ngành, bằng thạc sĩ không phải điều kiện nhưng có tác dụng thật trong vài tình huống:
- Khi chuyển sang một lĩnh vực khác với ngành học đại học — chương trình thạc sĩ là đường chính thức để hồ sơ có tên ngành mới.
- Khi ứng tuyển vào tổ chức có thang lương gắn với trình độ.
- Khi cần một mạng lưới trong ngành mà công việc hiện tại không cho tiếp cận.
Nơi tấm bằng gần như không đổi gì
Với nhiều nghề, thứ được hỏi là bạn đã làm được gì, không phải bạn học đến đâu. Ở đó tấm bằng thạc sĩ không gây bất lợi nhưng cũng không tự nó tạo ra khác biệt — hai năm dành cho một sản phẩm thật có thể có sức nặng hơn.
Điều này không phải nhận xét về giá trị của việc học. Nó chỉ là mô tả cách tuyển dụng vận hành ở những ngành đó.
Cách tự xác định mình thuộc nhóm nào
Có một cách kiểm rẻ và nhanh: mở vài tin tuyển dụng đúng vị trí bạn nhắm tới trong ba đến năm năm nữa, đọc mục yêu cầu.
- Ghi "yêu cầu trình độ thạc sĩ" — nhóm một.
- Ghi "ưu tiên ứng viên có bằng thạc sĩ" — nhóm hai.
- Không nhắc tới trình độ, chỉ nói về kinh nghiệm và sản phẩm — nhóm ba.
Mười tin là đủ để thấy xu hướng. Cách này cụ thể hơn nhiều so với hỏi ý kiến chung chung, vì nó đo đúng thị trường mà bạn định bước vào.
Một lưu ý về thời điểm
Với nhóm hai và nhóm ba, tấm bằng phát huy tác dụng rõ hơn khi người học đã có ít năm kinh nghiệm — vì lúc đó họ biết mình cần học gì, và chọn được đề tài luận văn hoặc đề án gắn với công việc thật. Học ngay sau đại học không sai, nhưng thường phải chấp nhận rằng đề tài sẽ thuần lý thuyết hơn.